سوالات منابع انسانی (تهیه آقای سیدی)
سوال اول : دانش مديريت منابع انساني را تعريف كرده و كدام مديران بايد اين دانش را داشته باشند چرا ومهم ترين وظايف مدير گيرنده اين دانش را توضيح دهيد.
مديريت منابع انسانى و عملكرد مدير پرسنل
مديريت منابع انسانى، عبارت است از ايجاد و توسعه برنامه هايى كه از طريق آنها ضمن بهبود توانايى هاى نيروى انسانى، اهداف فردى و سازمانى حاصل گردد. در واقع مديريت منابع انسانى، ايجاد و پرورش و حفظ سرمايه هاى انسانى براى دستيابى به اهداف است. چون تمام مديران يك سازمان با تلاش هاى ساير افراد به اهداف خويش مى رسند بايد از دانش مديريت منابع انسانى شناخت كافى داشته باشند. بدون دانش مديريت منابع انسانى، نمى توان باكارآيى مطلوب به اهداف دست يافت و انسان ها را در راستاى رشد و تعالى هدايت و رهبرى كرد؛ بنابراين يكى از دانش هايى كه ضرورت دارد هر مدير به آن آشنا باشد دانش مديريت منابع انسانى است.
بنابراين دانش مديريت منابع انسانى براى تمام مديران ضرورى است، اما به دليل گستردگىِ وظايف مديران اجرايى و اهميت و نقش منابع انسانى در سازمان، معمولاً واحدى تحت عنوان مديريت يا معاونت امور پرسنلى تشكيل مى گردد. اين واحد با به كارگيرى افراد متخصص در امور پرسنلى و تأمين دانش تخصصى، ضمن انجام دادن وظايف تخصصىِ حيطه نيروى انسانى، مانند برنامه ريزى نيروى انسانى، كارمنديابى، استخدام، آموزش، ارزيابى عملكرد و.... با تدوين و تنظيم مقررات و خط مشى هاى مناسب، مديران اجرايى را در امور مربوط به نيروى انسانى كمك مى كنند.
سوال دوم : محيط را تعريف كرده و بنويسيد كه محيط چه تاثيري بر دانش منابع انساني دارد .
بسيارى از عوامل محيطى هستند كه بر تصميمات مديريت منابع انسانى و نحوه انجام وظايف اجرايىِ مدير پرسنلى تأثير مى گذارند.
1. عوامل محيطى برون سازمانى
دانشمندانِ مديريت، محيط برون سازمانى را بدين صورت تعريف كرده اند: نهادها و نيروهايى كه بر عملكرد سازمان تأثير مى گذارند، اما سازمان بر آنها كنترل چندانى ندارد. عوامل محيطى برون سازمانى شامل قوانين دولتى بازار نيروى كار، جامعه، رقابت، مشتريان، تكنولوژى و سهامداران مى باشد. هريك از اين عوامل به طور مجزا يا تركيبى مى تواند براى مديريت منابع انسانى محدوديت ايجاد كند.
الف) قوانين دولتى يكى از مهم ترين فشارهاى برون سازمانى در مورد عملكرد مديريت منابع انسانى، خط مشى ها و قوانين عمومى جامعه است.
ب) بازار نيروى كار تعداد و مشخصات نيروى كار در بازار نيروى كار، عامل مهم ديگرِ محيط برون سازمانى است.
پ) جامعه اعضاى جامعه بر مديريت منابع انسانى، فشارهاى قابل ملاحظه اى را اعمال مى كنند. اگر يك سازمان بخواهد مقبول نظر عامّه مردم گردد بايد اهداف و فعاليت هايش براى افراد جامعه پذيرفتنى باشد،
ت) رقابت سازمان هاى زيادى به توليد كالاها و خدمات مشابه مى پردازند و معمولاً سازمان ها در توليد كالاها و خدمات با سازمان هاى مشابه خود رقابت مى كنند. رقابت، باعث رشد و پيشرفت بعضى سازمان ها و حذف سازمان هاى ديگر مى گردد.
ث) تكنولوژى در چند دهه اخير، تكنولوژى توليد بسيارى از محصولات و خدمات، تغييرات چشمگيرى داشته است. تغييرات تكنولوژى از مهم ترين عوامل در تغيير و اهميت جايگاه مديريت منابع انسانى براى سازمان ها بوده است.
ج) مشتريان افرادى كه از كالاها و خدمات سازمان استفاده مى كنند بايد به عنوان قسمتى از محيط برون سازمانى درنظر گرفته شوند، زيرا فروش براى بقاى شركت مهم است. مديران منابع انسانى بايد اطمينان يابند كه عملكرد سازمان، مشتريان را به مخالفت وانمى دارد.
چ) سهامداران، مالكان شركتند، زيرا سهامداران، سرمايه گذارى مالى در شركت دارند. آنها ممكن است با برنامه هاى بلند مدت مديريت مخالفت كنند.
2. عوامل محيطى درون سازمانى
محيط داخل سازمان نيز فشارهاى قابل ملاحظه اى بر مديريت منابع انسانى دارد. محيط درون سازمانى از عواملى تشكيل مى گردد كه از داخل محدوده مرز سازمان بر وظايف مديريت منابع انسانى تأثير مى گذارد. عوامل درونى سازمان شامل مأموريت ها و اهداف بلند مدت سازمان و خط مشى ها و فرهنگ سازمان و عملكرد واحدهاى اجرايى سازمان مى گردد.
الف) مأموريت سازمان مأموريت سازمان، هدف اساسى ايجاد سازمان مى باشد و مشخص كننده عمليات و فعاليت هاى سازمان است كه به وسيله مؤسسان، مالكان و يا هيأت مديره تعيين مى گردد.
ب) خط مشى ها خط مشى هاى سازمان، راهنما و حدودى است كه تصميمات بايد در محدوده آن اتخاذ و معين شوند. خط مشى، يك برنامه عمومى و عملى است و نحوه اجراى هدف را بيان مى كند. خطمشى، محدوده رفتار مسؤولان اجرايى را تعيين مى كند و در عين حال، وسيله اى مؤثر براى كنترل عمليات است.
پ) فرهنگ سازمان عامل درون سازمانىِ مؤثر ديگر در وظايف مديريت منابع انسانى، فرهنگ سازمان است. فرهنگ سازمان، فرضيات اساسى و ارزش هاى مشترك يك سازمان مى باشد كه به طور گسترده در سطح سازمان پخش شده و منجر به الگوهاى رفتارى معين مى گردد.
ت) عملكرد واحدهاى اجرايى متخصصان پرسنلى به طور دايم با محدوده هاى اجرايى سازمان مانند توليد و بازاريابى و مالى در تعامل هستند.
سوال سوم : چرا تجزيه وتحليل شغل مهم ترين ابزار مديريت منابع انساني است.
الف» تجزيه و تحليل سازمانى تجزيه و تحليل سازمانى، شامل بررسى ساختار سازمانى، فرهنگ سازمانى، فرآيند تصميم گيرى، اهداف آينده در سطح سازمان و در سطح واحدها مى باشد. اين تجزيه و تحليل كمك مى كند قابليت هاى مورد نياز براى دستيابى به اهداف شناسايى گردد. (23) قابليت هاى مورد نياز براى تحقق اهداف با شرايط موجود نيروى انسانى، مقايسه مى گردد. براى مقايسه از گزارش هاى عملكرد نيروى انسانى، گزارش هاى غيبت، نرخ جابه جايى ها، شكايات، كنترل كيفيت و نتايج برنامه ريزى نيروى انسانى استفاده مى گردد. طبيعى است اين تجزيه و تحليل توسط مديران عالى سازمان صورت مى گيرد.
سوال چهارم : فرآيند برنامه ريزي نيروي انساني را توضيح دهيد.
فرآيند برنامه ريزى نيروى انسانى
1- بررسى و پيش بينى احتياجات انسانى سازمان؛ 2. بررسى و ارزيابى منابع انسانى موجود در سازمان؛ 3. مقايسه احتياجات و موجودى نيروى انسانى.
با انجام سه مرحله مذكور و مقايسه آنها مدير نيروى انسانى در موقعيت تعيين نيازها، مازادها، بهبود سطح مهارت و توانايى هاى منابع موجود قرار مى گيرد. سازمان در صورتى كه در بعضى سطوح با كمبود نيروى انسانى مواجه باشد بايد منابع بيرونى را براى تأمين افراد مورد نياز درنظر بگيرد و اقدام به كارمنديابى و گزينش و استخدام نمايد. در صورتى كه سازمان در بعضى سطوح با مازاد نيروى انسانى مواجه باشد بايد با محدودكردن استخدام، كاهش ساعات كارى، بازنشستگى زودرس و احتمالاً خاتمه دادن به خدمت بعضى از كاركنان نيروى انسانى را كاهش دهد.
در بعضى سطوح چون عرضه و تقاضاى نيروى انسانى برابر مى باشد اقدامى انجام نمى گيرد، نهايتاً ممكن است به تغيير و بهبود سطح مهارت و توانايى هاى برخى از نيروهاى انسانىِ موجود نياز باشد كه در اين صورت برنامه هاى آموزش و پرورش، ايجاد و توسعه داده مى شود.
سوال پنجم : مفهوم و روشهاي كارمند يابي درون سازماني را توضيح دهيد.
روش هاى كارمنديابى
چون در هر كدام از منابع كارمنديابى، هم درون سازمانى و هم برون سازمانى، بايد به روش هاى مناسب كارمنديابى نظر داشت ، فرآيند كارمنديابى داراى روش هاى كارمنديابى از داخل و روش هاى كارمنديابى از برون سازمان مى باشد:
الف» روش هاى كارمنديابى از داخل
مهم ترين ابزارها براى شناسايى استعداد داخلى سازمان، موجودى مهارت و موجودى مديريت است. اطلاعات موجودى مهارت و موجودى مديريت به مديران در شناسايى افراد داخل سازمان كمك زيادى مى كند.
بعد از بررسى اين اطلاعات و تشخيص اين كه مى توانند از افراد داخل براى پست هاى خالى استفاده كنند بايد از روش هايى براى كشف و جذب آنها استفاده شود.
اعلان پست خالى روشى براى گفتگو و برقرار ساختن ارتباط با كاركنان سازمان براى پست هاى خالى سازمان مى باشد.
اين سيستم، داراى جنبه هاى مثبت و منفى مى باشد: جنبه مثبت آن، اين است كه مديران، كاركنان شايسته و با كفايت سازمان را بهتر مى توانند شناسايى كنند و در غيراين صورت، شايد آنها فراموش مى شدند، چون سرپرستان، اغلب از توانايى ها و تمايلات كاركنان خود اطلاعات كامل ندارند، همچنين اين سيستم موجبات پيشرفت و توسعه كاركنان را فراهم مى كند و هزينه هاى كارمنديابى را كاهش مى دهد.
جنبه منفى اين سيستم در ذات اين سيستم نيست، بلكه در استفاده غلط از اين سيستم حاصل مى شود. اگر دقت لازم براى انتخاب بهترين و مناسب ترين فرد صورت نگيرد، سيستم اعتبار خودش را پيش كاركنان از دست مى دهد. در مورد افرادى كه انتخاب نمى شوند بايد دلايل كافى وجود داشته باشد و براى آنها بيان گردد، به طورى كه نظر آنها درباره فرد انتخاب شده مثبت شود. مسأله ديگر، اين كه اين سيستم ممكن است به حركت مكرر كاركنان از شغلى به شغل ديگر منجرگردد.
سوال ششم : فرايند گزينش در سازمان را توضيح دهيد .
فرآيند گزينش
گزينش، فرآيند غربال كردن متقاضيان شغل به منظور شناسايى و انتخاب مناسب ترين آنها براى استخدام مى باشد. يك مدل كلى براى فرآيند گزينش است. همچنان كه مشاهده مى گردد اين فرآيند با مصاحبه اوليه كه آشكارا متقاضيان نامناسب رد مى شوند، شروع مى گردد. بعد متقاضيان برگه درخواست را تكميل مى كنند. سپس آزمون هاى انتخاب انجام مى شود و در مراحل بعدى، مصاحبه و بررسى سوابق و آزمايشات پزشكى صورت مى گيرد.
عوامل محيطى مؤثر بر فرآيند گزينش
1. قوانين دولتى
،براى مثال رعايت حداقل سن براى استخدام، عدم استخدام افراد معتاد و شرور، رعايت حداقل تحصيلات رسمى و بسيارى قوانين ديگر كه در نتيجه توافق عمومى حاصل شده است.
2. زمان موجود براى تصميم گيرى
زمان موجود براى تصميم گيرى تأثير زيادى بر فرآيند انتخاب دارد. گاهى اوقات به دلايلى انتخاب كارمند خاصى، سريع و بدون تحقيقات لازم صورت مى گيرد، گاهى هم به دليل اهميت شغل مثلاً رياست دانشگاه، ممكن است زمان بيشترى در نظر گرفت.
3. سطح سازمانى موردنظر
براى پست هاى سطوح مختلف در سازمان، روش هاى مختلفى براى گزينش به كار گرفته مى شود، . براى پست هاى بالاى سازمانى بررسى هاى سوابق و مصاحبه هاى طولانى صورت مى گيرد مثل رئيس دانشگاه ، اما براى يك متقاضى پست دفترى احتمالاً يك نوع آزمون و شايد يك مصاحبه نسبتاً كوتاه كافى باشد.
4. تعداد متقاضيان
تعداد متقاضيان براى شغل خاصى مى تواند روى فرآيند انتخاب تأثير بگذارد. فرآيند انتخاب وقتى مى تواند واقعاً انتخابى باشد كه تعداد زيادى متقاضى براى پست خاصى وجود داشته باشد،
5. نوع سازمان
نوع سازمان - دولتى، خصوصى، غيرانتفاعى - بر فرآيند انتخاب تأثير مى گذارد.
6. دوره هاى آزمايشى
بسيارى از سازمان ها دوره هاى آزمايشى را در نظر مى گيرند تا به ارزشيابى توانايى ها و تمايلات كاركنان بر اساس عملكردشان بپردازند؛
سوال هشتم : هدف از ارزيابي عملكرد كاركنان چيست .
اهداف ارزيابى عملكرد
هدف كلى از نظام ارزيابى عملكرد نيروى انسانى، بهبود اثربخشى سازمان است. در راستاى هدف كلى مذكور، ارزيابى عملكرد، معمولاً براى تحقق اهداف متعددى صورت مى گيرد. به طوركلى از فرآيند ارزيابى مى توان به اهداف زير دست يافت.
1. رشد و توسعه كاركنان
از اهداف مهم ارزيابى عملكرد، بهبود مهارت ها و انگيزه كاركنان از طريق تأمين بازخور عملكرد است. با فرآيند مذكور و در ميان گذاشتن نتايج آن و مشاوره شغلى با كاركنان مى توان به آنها كمك كرد تا بر ضعف هاى خود پيروز گردند و با بهبود توانايى هاى خود، قادر باشند عملكرد و زندگى شغلى بهترى داشته باشند.
2. پرداخت حقوق و مزايا متناسب با عملكرد
يكى ديگر از اهداف مهم ارزيابى عملكرد، پرداخت حقوق مناسب است. اگر مديران بخواهند حقوق و مزايا موجب افزايش رضامندى و بهبود عملكرد گردد بايد نظام پرداخت براساس شايستگى كاركنان باشد؛ در واقع بايد رابطه مستقيمى بين افزايش پرداخت و بهبود عملكرد باشد.
3. برنامه ريزى نيروى انسانى
يك جنبه مهم برنامه ريزى نيروى انسانى، تعيين نيروى انسانى موجود در سازمان و شناسايى قابليت هاى آنها مى باشد. ارزيابى عملكرد كاركنان، اگر در تمام سطوح سازمان صورت گيرد، به آسانى شايستگى ها و استعداد سازمان و اعضاى آن را نشان مى دهد. اين مهم به ويژه در مورد سرپرستان و مديران از اهميت بالايى برخوردار است.
4. شناسايى استعداد (نهانى) افراد
بعضى سازمان ها سعى مى كنند از طريق فرآيند ارزيابى عملكرد، استعدادهاى پنهانى افراد را هم شناسايى كنند. (8) اين مهم به دليل آن است كه معمولاً در ترفيع افراد به ويژه سرپرستان، فقط به عملكرد گذشته آنها توجه مى شود، در حالى كه بايد به بررسى استعداد آنها به ويژه توانايى مديريتى آنها پرداخته شود، زيرا عملكرد موفق يك شخص در يك شغل، دقيقاً بدان معنا نيست كه در آينده مى تواند در پست سطح بالاتر به همان نحو عمل كند.
سوال نهم : نظام جبران خدمات انگيزشي را تعريف كنيد .
تعريف نظام جبران خدمات (1)
جبران خدمات مالى به دو قسمت تقسيم مى گردد: جبران خدمات مالى مستقيم و جبران خدمات مالى غيرمستقيم و مزايا.
جبران خدمات مالى مستقيم پول نقدى است كه شاغل به صورت حقوق، دستمزد، حق العمل و امثال آن دريافت مى كند. جبران خدمات مالى غيرمستقيم و مزايا شامل تمام دريافتى هاى ماليى است كه در قالب حقوق، دستمزد و حق العمل نمى گنجد، اما به طور غيرمستقيم براى شاغلين نقش مالى دارد. اين دريافتى ها يا مزايا بسيار متنوع بوده، شامل انواع طرح هاى بيمه، طرح هاى بازنشستگى، خدماتى كه سازمان ارائه مى دهد و امثال آن مى گردد.
جبران خدمات غيرمالى به دو گروه تقسيم مى شود: 1. جبران خدمات غيرمالى كه از شغل حاصل مى شود و آن رضايت و لذتى است كه براى شاغل از طريق انجام وظايف شغلى معنى دار و پراهميت حاصل مى گردد؛ 2. جبران خدمات غيرمالى كه از محيط شغل فراهم مى شود و آن، شامل فراهم كردن شرايط و محيط و فرهنگ سازمانى مناسب است به طورى كه كاركردن در آن شرايط و فرهنگ براى شاغلين خوشايند باشد و همچنين كمك كند تا نيازهاى مهم كاركنان مانند نيازهاى اجتماعى برآورده گردد.
افرادى كه براى انجام كار به استخدام سازمان در مى آيند، فقط به دليل دريافت پول يا حقوق و مزايا، ساعت ها به كار نمى پردازند، بلكه علاوه بر آن به دنبال ارضاى نيازهاى سطوح بالاى خود مانند نيازهاى اجتماعى، مطرح شدن، كسب موفقيت مى باشند.
بسيارى افرادند كه با وجود عدم حقوق مناسب، كار خود را دوست دارند و با نهايت سعى و تلاش به انجام وظايف خود مى پردازند. برعكس افرادى اند كه با وجود حقوق مناسب در يك سازمان به دليل شرايط محيطى و يا فرهنگ سازمانى نامناسب و همچنين عدم توجه به رشد و تعالى انسان، ارتباط خود را با سازمان قطع مى كنند.
جدول صفحه 179 كتاب مهم است
جواب 10 سوال منابع انسانی (تهیه و تنظیم آقای نصرآبادی)




جزوات دروس مختلف (تهیه و تنظیم آقای احمدی)
سوالات و جواب درس معارف 2 (تهیه و تنظیم آقایان فتحعلی و سیدی)
1- تعريف اصطلاحي دين چيست؟
معناي لغوي:يعني اطاعت، تسليم، پيروي و خضوع وتعريف اصطلاحي عبارتست از مجموعه عقايد، قوانين و مقررات عملي و اخلاقي است كه خداوند از طريق پيامبران براي هدايت و سعادت انسان ها نازل فرموده است كه اعتقاد و عمل به آنها موجب سعادت دنيا و آخرت انسان مي شود.
2- يهوديت و مسيحيت دين كدام پيامبران است و نام كتاب آنها چيست؟
يهوديت نام دين حضرت موسي (ع) و نام كتاب آن تورات و مسيحيت نام دين حضرت عيسي (ع) و نام كتاب آن انجيل مي باشد.
3- دو مورد از ويژگيهاي هر يك ازعهد قديم و جديد را بيان كنيد؟
عهد قديم1- تنها بخش مورد اعتقاد يهوديان است2- نزديك به سه چهارم كتاب مقدس را در بر مي گيرد3- شامل تاريخ، شريعت، حكمت، مناجات، شعر و پيشگويي مي باشد
عهد جديد1- به زبان يوناني نوشته شده است در حالي كه حضرت عيسي و حواريون به زبان آرامي (لهجه اي از عبري) سخن مي گفتند و به 4 بخش تقسيم مي شود1- زندگينامه و سخنان حضرت عيسي كه مشتمل بر 4 انجيل است 2- در انجيل چهارم از الوهيت حضرت عيسي سخن گفته است 3- نامه ها 4- رويا و مكاشفه
4- نظر قرآن در مورد تورات و انجيل چيست؟
تورات و انجيل دو كتاب آسماني بوده اندكه خداوند براي هدايت قوم بني اسراييل و ديگران فرو فرستاده است اما تحريفاتي در آن راه يافته است و در آن به آمدن پيامبر خاتم تصريح شده است.
5- تأثير آموزه هاي اسلام بر پيدايش تمدن اسلامي چيست؟ (سه مورد)
1-مسلمانان در پرتو عمل به آموزه هاي اسلامي در مدت زمان كوتاهي به پيشرفت رسيدند
2-در سايه برادري اقوام مختلف، تمدني را پايه گذاري كردند كه تمدن امروز بشري وامدار آن است. جلوه هاي گوناگون تمدن اسلامي1-تشويق اسلام به فراگيري علم (در قلمرو شيمي جابربن حيان، درقلمرو صنعت كه غربي ها دستاوردهاي مسلمانان را تكيمل كردند مانند آسياب بادي)2-بسط عدالت:پيامبر اسلام رسالت خود را در اجراي عدالت مي داند و يكي از عناصر محوري تمدن، عدالت است3-مدارا وهمزيستي مسالمت آميز:اسلام حقوق اقليت هاي ديني را محترم مي شمارد و به مسلمانان توصيه مي نمايد كه با آنان با خوشرويي و خوش خلقي رفتار نمايند.
6- وحي و پيامبري چه ضرورتي دارد؟(استدلال براي ضرورت وحي و پيامبري)
الف:خداوند همه هستي از جمله انسان را آفريده و خداوند چون حكيم است كار بيهوده انجام نمي دهد
ب: هدف از آفرينش هر موجودي آن است كه به كمال خود برسد از اينرو حكمت خدا اقتضا مي كند كه زمينه نيل به كمال را فراهم نمايد.
ج:زندگي انسان محدود به زندگي دنيايي نيست، بلكه آدميان بعد از زندگي دنيوي وارد زندگي ديگري مي شوند كه جاودانه است و نوع زندگي در آنجا نتيجه بازتاب زندگي در دنيا مي باشد بنابراين هر عمل و تفكر انساني كه در زندگي جاودانه اثر گذار است ، بايد در مورد آنها و تأثيراتشان شناخت كافي داشت كه ازمهمترين آنها شناخت در مورد خدا و زندگي اخروي است.
د: اين آگاهي شايسته، از عهده منابع شناخت در آدمي يعني عقل و حس و علوم بشري برنمي آيد ديدگاه ها و نظريات مختلف و متعارض در مورد خداوند و معاد و مسائل اخلاقي و اجتماعي و حقوقي و ... شاهدي بر نارسايي و ناكارآمدي عقل و دانش بشري است
نتيجه:خداوند بايد راه شناخت ديگري را كه همان تعاليم انبياي الهي است قرار دهد تا انسان در پرتو شناخت عقل و تعاليم وحياني به كمال و سعادت واقعي خود نائل گردد چرا كه برخلاف حكمت الهي است كه انسان براي تكامل و سعادت خلق شود اما راه و ابزار سعادت در اختيار او قرار نگيرد.
7- اهداف بعثت انبياء چيست؟
1-يادآوري فطريات با تذكرات در برابر غفلتها
2-آزاد كردن انسان از قيد و بندهاي نادرست
3-دعوت به توحيد و دوري از شرك
4-برپايي قسط و عدالت در جامعه بشري
5-آشنا كردن مردم با حكمت تعاليم الهي و تركيه و تطهيرآنان
6-بشارت و انذار
7-علاج امراض روحي
8- به كمال رساندن فضائل اخلاقي
8-انواع وحي كدامند؟
1-روح قوي پيامبر كه مورد توجه خداوند نيز مي باشد حقايق را در عالم رويا بسان فجر صادق مي بيند و دستورهاي الهي از اين راه به او مي رسد چنانكه حضرت ابراهيم (ع) براي ذبح اسماعيل دستورهاي خداوند را اينگونه دريافت نمود.
2-گاهي دستور هاي الهي به روح و قلب پيامبران الهي القا مي شد.
3-خدا از حجاب غيب از طريق ايجاد صوت با پيامبر سخن مي گفت مانند وحي موسي در كوه طور
4-توسط فرشته وحي كه در برابر ديدگاه پيامبر به صورت خاصي ظاهر مي شود
9- تفسير هاي ناروا از وحي چيست؟
1-برخي پيامبران را از نوابغ دانسته و وحي را نيز محصول تفكر و آراي آنها پنداشته اند(اين تفسير نتيجه تفكر مادي گرايانه است و لازمه آن دروغگو پنداشتن انبياست.
2-برخي وحي انبياء را از سنخ تجربه عرفاني عارفان مي دانند(امكان خطا و اشتباه در آن است و نيازمند معيارند و اختلافات زيادي بين شهودهاي عارفان وجود دارد.
تحليل و نقد: وحي انبياء الهي خود معيار حقيقت است و انبياء الهي در مورد وحي هيچگاه به خطا نميروند و همچنين در مسائل اساسي اختلافي بين آنها نيست ضمن اينكه وحي معمولا ملازم با معجزه است.
10-معناي معجزه چيست؟
معجزه بر گرفته شده از عجز به معناي ضعف و ناتواني است معجزه اسم فاعل باب افعال و به معناي ناتوان كننده و عجز آور است. در اصطلاح به عمل خارق العاده اي( قابل تعليم و تربيت نيست و كسي نمي تواند آنر ا خنثي كند) كه پيامبران الهي براي اثبات ادعاي خويش انجام مي دهند به گونه اي كه مردم را به آوردن مثل يا مقابله با آن دعوت مي كنند و از اين سوء مردم عاجز و ناتوانند
11-معناي عصمت چيست؟
در لغت به معناي منع كردن و باز داشتن و نگهداري و مصونيت
در اصطلاح مصونيتي خاص يا ملكه اي نفساني است كه پيامبران ار از ارتكاب گناه و اشتباه باز مي داردو يكي از شرايط نبوت است.
12- اقسام عصمت كدامند؟
1-عصمت در مقام دريافت، حفظ و ابلاغ وحي دليل عقلي: چون خداوند حكيم و عالم و قادرمطلق است، مي بايد وحي بي هيچ خطايي توسط پيامبران به دست مردم برسد.
2-عصمت از معصيت و گناه/دليل عقلي: تعاليم الهي در دو شكل گفتاري و كرداري صورت مي پذيرد يعني همانگونه كه گفتار پيامبران راه صحيح سعادت را به مردم نشان مي دهد اعمال آنها نيز به گونه شديد تري چنين است/ دليل نقلي:1-درقران كريم انبياي الهي كساني معرفي شده اند كه خداون آنها را خالص گردانيده و از اين رو شيطان هيچ تصرفي بر آنها ندارد2-در قرآن از امامت الهي به عهدي الهي ياد شده كه به افراد ظالم نمي رسد و چون بعضي از پيامبران الهي مقام امامت داشتند و از سوي امامت نيز عهدي الهي است پيامبران نيز بايد از خطا و گناه مصون باشند3- قرآن كريم پيامبران از كساني ميداند كه خدا آنها را برگزيده و هدايت نموده است و كسي را كه خداوند هدايت كند هيچ كس قادر به گمراه ساختن او نيست.
3-عصمت از خطا و اشتباه:در امور فردي و اجتماعي/ دليل عقلي پيامبران بايد در امور عادي خود از خطا و اشتباه و سهو و نسيان مصون باشند چرا كه اينها از اعتماد مردم مي كاهد.
13-آيا عصمت و اختيار با يكديگر تعارض ندارند؟
پيامبران به دلايل (مشروحه در اقسام عصمت) به خطا نمي روند و داراي ملكه عصمتند اما اگر بخواهند مي توانند به انجام آن كارها مبادرت ورزند.
14-زمينه ها و عوامل پيدايش سكولاريسم چيست؟
1-متون و منابع اوليه ديني: الف) تفسير هاي ناروا از كتاب مقدس مسيحيان و راه يافتن انديشه هاي تحريف شده در آن ب)نبود قوانين اجتماعي و حكومتب يا به تعبيري شريعت ج)ناسازگاري آموزه هاي كلامي و فلسفي مسيحيت با عقل و علوم تجربي
2- رفتار و برخورد نادرست متوليان كليسا: الف) فساد اخلاقي ب) برخوردهاي خشن با دشمنان
15-مباني سكولاريسم چست؟
1-علم گرايي: مقصود لزوم محوريت علوم تجربي و روش تجربي در همه شئون زندگي است و علوم غير تجربي به عنوان امور نامعقول و غير عقلاني بايد از علم جدا شود. روش شناخت علم نيز تنها مشاهده و آزمايش و تجره است(پشتوانه سكولاريستي نوعي مادي گرايي است كه قلمرو هستي را به عالم ماده محدون مي كند و بدين ترتيب دين و مفاهيم بنيادي آن از تدبير و تبيين گري امور ديني كنار نهاده باشد.
2-عقل گرايي: براين باور است كه همه رفتارها و عقايد بايد مبتني بر عقل باشد نه احساسات يا عقايد ديني البته تصور سكولاريسم از عقل آن عقلي است كه ازمباني ديني بهره نمي گيرد(علت اين رويكرد آموزه هاي غير عقلاني مسيحيت و تعبيرات متفكران مسيحي مبني بر ناسازگاري عقل و دين و نيز برخورد نادرست كليسا با متفكران و فيلسوفان بوده است.
16-مباني و ارزش ليبراليسم چيست؟
1-فردگرايي: برتري فرد بر هر گروه اجتماعي يا هيأت جمعي است كه بر اساس آن بايد با هر فرد همچون غايتي في نفسه رفتار شود نه همچون وسيله اي براي پيشبرد اغراض و منابع ديگران يا اجتماع
2-آزادي: زندگي بدون آزادي ارزشي ندارد از همين رو ست كه آنان همواره خواسته اند فرد را از تضييقات و اجبارهاي ناعادلانه و بازدارنده حكومت ها ، نهاد ها و سنتها كه به او تحميل مي شود رها سازند و البته اين آزادي تا جايي است كه به حق ديگران آسيب نرساند.
3-عقل گرايي: انسان ها با عقل خود مي توانند بهترين منافع خود را بشناسند و پي گيرند لذا ليبرال ها عقل را راهنماي خود مي دانند و نه وحي را
4-عدالت و حقوق برابري انسان ها
5-تساهل: به معناي مدارا ، آرمان اخلاقي و اصلي اجتماعي است كه به مردم اجازه مي دهد كه به طريقي سخن بگجويند و عمل كنند كه مطلوب ما نباشد .آزادي هاي مدني نظير آزادي بيان ، آزادي تشكيل انجمن هاو آزادي دين و مذهب، جملي ضامن تساهل اند لذا ليبراليسم در حقيقت دست در دست كثرت گرايي تلاش مي كند در جهت ايجاد تنوع در ارزشها و عقايد علايقي كه في نفسه خوب تلقي مي شوند. بنابراين ليبراليسم در واقع مشوق نسبيت گرايي اخلاقي و فرهنگي است.
17-ديدگاهها در خصوص كثرت گرايي دين چيست؟
ديدگاه اول : 1-روحانيت و نجات بخشي يك دين(انحصارگرايي) اسلام در جايگاه كامل ترين دين الهي ، خود را حق و نجات بخش مي داند اما همه مذاهب قبل از خود را نيز تأييد مي كند و اعلام ميدارد كه اديان ديگر تحريف شده اند و پيروان آنها با شرايطي اهل نجات خواهند بود2- اسلام در كنار اعتقاد به حقانيت و نجات بخشي مطلق خود به رحمت واسعه خداوند نيز معتقد است از همين رو اسلام معتقد نيست كه بيشتر انسانها هر چند از پيروان مذاهب ديگر باشند عذاب مي شوند بلكه آنها به آخرين شريعت الهي دسترسي پيدا كردند و در عين حال تقصير كردند و عناد ورزيدند را عذاب مي كند نه گروهي بر اثر عوامل محيطي تبليغاتي نتوانسته اند به حقانيت اسلام پي ببرند
ديدگاه دوم: شمول گرايي: يك دين خاص حق مطلق است و پيروان آن نجات مي يابند اما پيروان مذاهب ديگر نيز به اندازه انطباق با دين حق ميتوانند اهل نجات شوند (خاستگاه اين نگرش جهان مسيحيت است)
نقد ديدگاه دوم: در بسياري ازموارد آموزه هاي اصلي شناختي يك دين با دين ديگر در تعالض است مثلا اعتقاد به خداي واحد در اسلام و اعتقاد به تثليت در دين مسيحيت و خداوند در قران چنين اعتقادي را مذمت كرده است پس چطور مي توان گفت كه اگر شخصي بداند خدا واحد است و باز قائل به تثليت شود باز هم ميتواند اهل نجات باشد
ديدگاه سوم: كثرت گرايي: بر اساس اين ديدگاه همه مذاهب هم زمان حقانيت و نجات بخشي يكسان دارند(نظريه جان هيك غربي)
نقد ديدگاه سوم:1-جان هيك با بن بستي روبروست كه يابايد واقعيت متعالي را انكار كند يا اينكه برخي تفسيرها از واقعيت متعالي را صحيح بداند 2-چنين ديدگاهي بر خلاف اعتقادات مذاهب مختلف است 3- قرآن كه وحي الهي است پيامبر(ص) را پيام آور همه جهانيان و خود را نيز كتاب آسماني همه مردم معرفي مي كند و در اين دعوت عمومي هيچ قوم و قبيله و پيروان مذهب ديگري را استثنا نكرده است اين در حالي است كه قرآن حتي اهل كتاب را مذمت مي كند كه چرا اسلام را پيروي نميكنند 4-پيامبر(ص) اهل كتاب را به پذيرش ايين اسلام دعوت مي نمود و براي آنها نامه مي فرستاد در نامه اي به حاكم مسيحي قبط مصر و هرفل پادشاه روم مي فرمايد: من تو را به اسلام دعوت مي كنم و در صورت عدم پذيرش، مسئول گناه تمامي مردم قبط و روم خواهيد بود.
18- ويژگيهاي علوم تجربي چيست؟
1-از طريق روش تجربي مشاهده و آزمايش است و در قلمرو امور مادي است.
2-مفاهيم و قوانين علمي ، بازنمود جهاني و عيني هستند و به تعبيري دانشمندان در كار علمي خويش معتقد ره رئاليسم (واقع گرايي) هستند.
3-در قلمرو علوم تجربي هيچ نظريه اي را نمي توان اثبات كرد و حداكثر چيزي كه درباره نظريه مي توان گفت، اين است كه توافق بيشتر يا بهتري با معلومات موجود دارد و در حال حاضر از نظريه هاي بديل، جامع تر است.
19-انواع ديدگاه ها در رابطه با علم و دين چيست؟
1-علم و دين دو شيوه بيان كننده يك واقعيتند (بر اساس اين ديدگاه هيچ تعارضي بين دين و علم وجود ندارد
2-علم تأييد كننده دين است(پي بردن به پرودگاري حكيم و دانا كشف اسرار بازگو شده در دين، جفت افريده شدن همه چيز، جاذبه زمين ... كه در قران آمده است) (اين ديدگاه و ديدگاه پيشين شبيه همند و تعارضي در علم و دين در اين صورت هم نيست
3-علم و دين مكمل يكديگرند(شهيد مطهري معتقد است كه علم نيمي از ما را ميسازد و ايمان نيمي ديگر را )(در اين صورت اگر تعارضي رخ داد يا متن ديني تحريف نشده درست تفسير نشده است و يا آن علم كه غير قطعي است اشتباه است.
4-ناسازگاري علم و دين: دين و علم دست كم در برخي موارد با يكديگر متعارضند ولي تعارض و ناسازگاري بين نظريه مادي و علمي قابل سازگاري است به اينكه دفت كنيم كه علوم تجربي غير قطعي هستند و يا اينكه متن ديني تحريف نشده درست تفسير نشده است.
5-جدايي كامل حوزه علم از دين: بر طبق اين ديدكاه حوزه علم از حوزه دين كاملا جداست و هيچ گونه تعارضي با هم ندارند چون موضوع و روش و غايت ان دو چيز متفاوت است.
20-ديدگاه الهي و ديني در خصوص علم ديني چيست؟
اين جهان بر اساس حكمت، قدرت و علم نامتناهي خداوند پديد آمده است خداوند جهان را بر اساس نظام علي و معلولي آفريده است اما منحصر در علل طبيعي و شناخته شده يا نشده نيست (بر اساس اين ديدگاه كشف رابطه دو پديده در حقيقت كشف سنت ها و قوانيني است كه خداوند در طبيعت قرار داده است اما كشف علت قريب يك حادثه مادي، تنها علت حقيقي آن حادثه نيست) علم سكولار مربته نازل علم است و علم ديني مربته برتر و كامل تر آن چون همه علل دخيل در يك پديده اعم از مادي و غيرمادي را مورد مطالعه قرار ميدهد در اين ديدكاه علمي ديني است كه در راستاي اعتلاي انسانيت در نيل به لقاءالله باشد نه در جهت نابودي انسان هاي مظلوم يا محرمات الهي.
21- ویژگی های قرآن چیست؟
1-قرآن هدیه و رحم و داوری شفا بخشی است که خداوند از سر لطف به انسان ها جهت هدایت آنان ارزانی داشته است، گنجینه ای که گوهر های آن هیچ گاه پایان نمی یابد و فروغی که هرگز خاموشی نمی پذیرد2-در گستره تمدن و فرهنگ دینی انسان، هیچ کتاب آسمانی به اندازه قرآن، عصمت، صحت، صلابت، انفاق، اعتبار تاریخی و حقانیت ندارد3-قرآن ظاهر و باطن دارد که باطن آن همان تعمیق ظاهر است و منافی با ظاهر نیست4-خداوند بیان و تبین قرآن را بر عهده پیامبر اکرم(ص) و سپس امامان معصوم(ع) نهاده است و امامان وظیفه مهم را بر دوش عالمان و مفسران متعدد و پرهیزگار قرار داده اند.5-قرآن معجزه جاوید پیامبر اسلام(ص) است که برای همیشه کتاب هدایت انسان ها باقی خواهد ماند.6-قرآن بر تمامی معجزات پیامبران پیشین نیز برتری دارد، چرا که همگام با زمان پیش می رود تا ندای خود را به گوش جهانیان برساند و حجت را بر همه آینده سازان تمام سازد.
22-ابعاد اعجاز قرآن چیست؟
1-فصاحت و بلاغت: خداوند برای ابلاغ پیام خود، شیواترین و زیباترین الفاظ و جذاب ترین ترکیب را به کار گرفته است(فصاحت)به گونه ای که به بهترین شیوه، معانی خود را به مخاطبان می رساند (بلاغت)
2-اعجاز قرآن از نظر معارف الهی: قرآن دارای ژرف ترین معارف و علوم، عادلانه ترین قوانین حقوقی و جزایی، بهترین قوانین فردی و اجتماعی، حکیمانه ترین مناسک عبادی، ارزشمند ترین دستورها و مواعظ و اندرزهای اخلاقی، متقن ترین نکات تاریخی و کارمد ترین شیوه تربیتی است.(پیدایش قرآن با این معارف بلند از فردی درس نخوانده، جنبه دیگری از اعجاز قرآن است)
3-اعجاز قرآن از نظر هماهنگی و عدم اختلاف در سبک و محتوا:(با توجه به اینکه اولا علوم و مهارت های انسان و یا آثار فکری انسانی به مرور زمان کامل تر می شود و نیز نشاط و شادی و غم و رنج و...... در سخن گفتن تاثیر دارد، اگر بنا بود قرآن معجزه نباشد و ساخته ذهن پیامبر (ص) باشد در آن اختلاف و ناهماهنگی دیده می شد، چون قرآن در طول بیست و سه سال نازل گردید)
4-اعجاز قرآن از نظر اسرار آفرینش:
الف- حرکت زمین:الذی جعل لکم الارض مهدا ب- جاذبه عمومی: الله الذی رفع السماوات بغیر عمد ترونها/ این ستوهای نامرئی همان جاذبه و دافعه ای است که نگاه دارنده اجرام آسمانی است. ج- تلقبح نباتات به وسیله باد و ارسلنا الریاح لواقع و بادها را بار دار کننده فرستادیم.
5- اعجاز قرآن از نظر خبرهای غیبی: خبر دادن به طور قطعی و با جزئیات کامل آینده، همراه ادعای نبوت: الف-ناتوانی انسان ها از معارضه با قرآن ب- پیروزی رومیان بر سپاه ایران در دوران حکومت خسرو پرویز ج- پیروزی پیامبر (ص) بر مشرکان این آیه در سال سوم بعثت نازل شد و کسی در آن زمان باور نمی کرد د-خبر بازگشت پیامبر (ص) به مکه بعد ااز هجرت به مدینه ه-مصونیت قرآن از تحریف قرآن به سه دلیل تحریف نشده است: 1- گواهی تاریخ 2-خداوند متعال: انا نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون 3-عدم ذکر وجود تحریف قرآن از سوی اهل بیت(ع) و بلکه دستور به تدبر و عمل مطلق به قرآن
23- مقصود از سنت چیست؟
تمام گفتار ها و کردار ها و تقریر های معصومان(علیهم السلام) بنابراین به آنچه پیامبر اسلام (ص) و امامان معصوم در تبین آیات الهی گفته یا انجام داده اند سنت می گویند که یکی از منابع فقه شیعه به شمار می رود.
24- تقسیمات عقل چیست؟
- عقل نظری:
اگر عقل اموری را درک کند که مستقیما مقتضی تاثیر در مقام عمل نباشد نظیر محل بودن احتمال نقیضین به آن عقل نظری می گویند.(متعلق آن هست ها و بودها است.
-عقل عملی:
اگر عقل امور را درک کند که مستقیما مقتضی تاثیر در مقام عمل است، نظیر قبیح بودن ظلم به آن عقل عملی می گویند.(متعلق آن خوبی ها، بدی ها، بایدها، و نبایدها است.
25- دلیل متکلمان شیعه بر حسن و قبح ذاتی اشیاء چیست؟
1- اگر حسن و قبح اشیاء ذاتی نباشد، شرع و دین هم ثابت نمی شود. زیرا دروغ گفتن قبیح نباشد.چنانچه پیامبری هم که نبوت او ثابت شده، خبر دهد که دروغ قبیح است نمی توان از او پذیرفت، چرا که ممکن است دروغ گفته باشد. 2-از سوی پیامبری او هم ثابت نمی شود، زیرا خلاف حکمت بر خدا قبیح نیست و تصدیق دروغگو نیز قبیح نیست و بعید نیست کسی به دروغ ادعای نبوت کند و خدا معجزات را به دست او جاری سازد و او را تصدیق نماید. 3-آیه قرآن: ان الله یامر بالعدل و الاحسان و ایتاء ذی القربی و ینهی عن الفحشی و المنکر و البغی یعظکم لعلکم تذکرون(النحل/90) خداوند به عدل و احسان و بخشش به نزدیکان فرمان می دهد، و از فحشا و منکر و ستم، نهی کند، خداوند به شما اندرز می دهد، شاید متذکر شوید.4-روایت: امام صادق(ع): فبالعقل عرف العباد خالقهم.......... و عرفوا به الحسن من القبیح
26-دیدگاه ها در خصوص رابطه عقل و دین چیست؟
ديدگاه اول: ايمان گرايي :ديدگاهي است كه ساحت دين را قلمرويي مي داند كه فعاليت عقلاني در آن كارآمد نيست.
ديدگاه دوم: عقل گرايي: اعتقادات ديني قابل ارزيابي با معيارهاي عقلاني است و عقل ودين سازگاري دارند.
ديدگاه سوم : دديدگاه اسلام: از ديدگاه اسلام، عقل ودين دو موهبت الهي است كه خداوند به بشر ارزاني داشته است و توامان آدمي را به سعادت جاودانه مي رسانند، نه به تنهايي (عقل دين را ودين عقل را تاييد مي كند)
ديدگاه شيعه: همان گونه كه براي پذيرش دين به عقل نيازمنديم واصول دين را با كمك عقل اثبات مي كنيم براي استنباط احكام ديني نيز بايد از عقل بهره بگيريم تا احكام ديني را از احكام غير آن تميز دهيم (ديني هم كه با عقل سازگار نباشد تحريف شده است.
27-شبهه «ناسازگاری خاتمیت با مرجعیت علمی امامان معصوم(ع)» را پاسخ دهید؟
1- در روايت ثقلين، اهل بيت (ع) هم طراز با قرآن اند. 2- قرآن درآيه تطهير به صراحت اظهار مي دارد كه خداوند رجس راز اهل بيت برداشته است . لذا همان طور كه سخن پيامبر براساس آموزه هاي قرآني حجت است سخنان ائمه هم براساس آموزه هاي قرآن حجت است واين ربطي به خاتميت ندارد.
28- ادله نصب امامان چیست؟
1-به انذار: خويشاوندان نزديكت را انذار كن، دراين دعوت حضرت علي (ع) به ياري پيامبر(ص )برخواست وپيامبر (ص)فرمود "هان اي خويشاوندان و بستگان من! بدانيد علي برادر و وصي وخليفه من درميان شماست "
2 - آیه ولایت: سرپرست و ولي شما ، تنها خداست وپيامبر او و آنها كه ايمان آورده اند همانها كه نماز را برپا مي داند ودرحال ركوع زكات مي دهند . اين آيه در شان علي (ع) كه در نماز انگشتر خود را به فقير داد نازل شده است .
3- آیه تبلیغ : اي پيامبر آنچه از طرف پروردگارت برتو نازل شده است كاملا به مردم برسان واگر نكني رسالت او را انجام نداده اي خداوند تورا از خطرات احتمالي مردم نگاه مي دارد وخداوند جمعيت كافران لجوج را هدايت نمي كند "بسياري از مفسران ومحدثان اهل سنت وتمامي مفسران و محدثان برآن اند كه اين آيه در مورد امامت علي (ع) وداستان غدير نازل شده است.
29-ادله عصمت امامان چیست؟
· بر این اساس که امامت یک منصب الهی است خداوند اطاعت مطلق از امامان را لازم شمرده و آن را همسنگ با اطاعت از خود و پیامبر دانسته است بنابراین امر به اطاعت مطلق از آنان ، به معنای ضمانت عصمت است
·عصمت اهل بیت ( ع ) را می توان با آیه تطهیر نیز اثبات نمود . خداوند فقط مي خواهد پليدي وگناه را از شما خاندان پيامبر دور كند وكاملا شما را پاك سازد / تطهير همكان تشريعي است وتطهير اين بزرگواران تكويني است .
· براساس حدیث ثقلین ، اهل بیت و عترت پیامبر ( ع ) همسنگ با قرآن اند، یعنی همان گونه که قرآن از هر نوع خطا و اشتباهی مصون است ، اهل بیت ( ع ) نیز از هر گونه کژی مبرا هستند من دو چيز گران بها براي شما باقي مي گذارم : كتاب خدا وعترتم را . مادامي كه به اين دو تمسك جوييد هيچ گاه گمراه نمي شويد. واين دو از هم جدا نمي شوند تا اينكه برحوض بر من وارد شوند .
·پیامبر در حدیثی اهل بیت خود را به کشتی نوح تشبیه می کند که هر کس بر آن درآید از هلاکت و امواج طوفان رهایی می یابد و هر کس از آن روی گردان شود غرق خواهد شد .كساني كه مايه نجات و رستگاري امت اند طبعاً از خطا واشتباه به دور خواهند بود.
30-سیمای جامعه انسانی در عصر ظهور چگونه است؟(4 مورد)
·درعصر ظهور ظلم وفساد رخت برمي بندد و عدل وقسط جاي آن را در همه اركان وابعاد جامعه مي گيرد كه به برخي از مصاديق آن اشاره مي كنيم .
·تکامل و اعتلای عقلانیت
·بسط و کمال علم و معرفت و حکمت
·تحقق وحدت و صمیمیت
·توسعه دیانت و معنویت
·تکامل اخلاق
·زوال تبعیض و گسترش رفاه عمومی
31-ضرورت تشکیل حکومت در عصر غیبت چیست؟
1- پیامبر اسلام(ص) که الگوی همه مسلمانان است با ورود به مدینه بی درنگ حکومت اسلامی تشکیل داد و برای حفظ کشور اسلامی سپاهی را بنیان نهاد، فرمان جنگ و صلح صادر کرد، با برخی از گروه ها معاهده بست، برنامه های اجتماعی و اقتصادی تنظیم و قوانین قضایی اسلام را اجراء نمود و برای مناطق دیگر حاکمانی تعیین کرد.
2- تشکیل حکومت در متن دستورات و تعالیم اسلامی است.
الف- وحدت مسلمانان بدون حکومت امکان پذیر نیست در حالی که اسلام دین وحدت و خداوند از مسلمانان می خواهد از قرآن پیروی کنند و به رسمان الهی چنگ زنند و پراکنده نشوند.
ب- اجرای برخی از قوانین اسلام مستلزم تشکیل حکومت است قوانین اسلام برای ابعاد و نظام های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و قضایی و........ وضع شده است، قوانینی که بی گمان عمل به آنها بدون حکومت امکان پذیر نیست.
32- اهداف و وظایف حکومت ولی فقیه چیست؟
هدف اول: با عمل به تعالیم اسلام و ساختن جامه ای نمونه، زمینه تشکیل حکومت جهانی حضرت ولی عصر (عج الله تعالی فرج الشریف) را فراهم آورد، چرا که اسلام دین جهانی است.
هدف دوم: عدالت را در تمام ارکان حکومت و جامعه بر پا سازد.
هدف سوم: برادری و برابری را در جامعه محقق سازد.
هدف چهارم: سطح معنویات و فضائل اخلاقی جامعه را اعتلا بخشد.
هدف پنجم: سطح زندگی مادی و عمران و آبادی جامعه اسلامی را ارتقاء بخشد، علی علیه السلام در عهد نامه مالک اشتر در باب آبادانی چینن می فرماید: تو باید در ایجاد عمران و آبادی بیش از اخذ مالیات کوشش نمایی.
هدف ششم: رواج تعلیم و تربیت و فرهنگ اسلامی در جامعه
33- ویژگی های ولی فقیه چیست؟
آگاهی از قانون اسلام، ایمان به تعالیم اسلام، کاردانی، عدالت، آراستگی به فضایل اخلاقی و آلوده نبودن به خصلت های ناپسند
34- ادله ولایت فقیه چیست؟
دلیل عقلی: خردمندان هنگامی که بخواهند مسئولیت مهمی را به کسی واگذار کنند، چند ویژگی را در نظر می گیرند:1- آگاهی فرد به آن مسئولیت و چگونگی انجام آن2- توانایی او بر انجام چنین مسئولیتی3- امانتداری وی در انجام مسئولیت به گونه ای که در کارش خیانت نکند. حال جامعه اسلامی را در نظر بگیرید که می خواهد قوانین اسلامی، عدالت، فضایل اخلاقی و تعلیم و تربیت اسلامی را در آن جامعه حکم فرما سازد. بی گمان مصداق حاکم توانا برای انجام این امور فقیهان و مجتهدان جامع الشرایط هستند.
دلایل نقلی:یکی از روایاتی که ولایت فقیه و نیابت او در امر حکومت اسلامی را اثبات می کند، توقیع شریف حضرت ولی عصر( عج) در پاسخ نامه محمد بن عثمان است: اما الحوادث الواقعه فارجعوا فیها الی رواه حدیثنا فانهم حجتی علیکم و انا حجه الله علیهم. در رویدادها و حوادثی که پیش می آید. به روایان حدیث ما مراجه کیند زیرا آنان حجت من بر شما هستند و من حجت خدا بر آنانم.
-علی (ع) در روایتی از پیامبر اسلام(ص) نقل می کند: قال رسول الله (ص): اللهم ارحم خلفایی (تلاث مرات)، قیل: یا رسول الله و من خلفائک؟ قال: الذین یاتون من بعدی، یرمون حدیثی و سنتی فیعلمونها الناس من بعدی. رسول خدا (ص) می فرماید: خدایا جانشینان مرا رحمت کن و این سخن را سه بار تکرا فرمود. پرسیده شد: ای پیامبر خدا جانشینات چه کسانی هستند؟ فرمود: کسانی که بعد از من می آیند، حدیث سنت مرا نقل می کنند و آن را پس از من به مردم می آموزند.
-امام حسن (ع) در روایتی می فرماید: مجاری الامور و الاحکام علی ابدی العلماء بالله، الامناء علی حلاله و حرامه/ جریان کارها و احکام الهی به دست علمای دین است که امین حلال و حرام خداوند باشند.
35- ولی فقیه انتصاب می شود یا انتخاب، وکیل می شود یا ولایت می یابد؟
-انتصاب یا انتخاب: حاکمیت ولی فقیه، هم انتصابی است(در اصل ثبوت) و هم انتخابی است(در تحقق و استقرار آن)
-ولایت یا وکالت: ولی فقیه به نصب عام، از خانب خدا حق دارد حکومت کند، اما مردم باید چنین حاکمیتی را بپذیرند. به تعبیری این نوع حاکمیت بر خلاف حاکمیت وکالتی که فقط بر پایه پذیرش مردم استوار است، بر دو پایه دین و مکتب و پذیرش مردمی استوار است.
خلاصه سوالات برای استفاده در یادآوری سرجلسه